İki Yazı: halka/ Artship işbirliği - Bahar 2018

Sitemizin Türkçe versiyonunda Bahar Güneş'in, İngilizce versiyonunda İpek Çankaya'nın yazılarını okuyabilirsiniz.
 
 
17 Mayıs 2018’ de Kadıköy, Moda’da yer alan bağımsız sanat inisiyatifi halka sanat projesi’ nin galeri mekanında Her Şey Dönüşür ve ve Güzel Doku’nuş sergileri açıldı. Serginin kavramsal metninde belirtildiği üzere “ Her Şey Dönüşür” sergisinde, halka sanat/rezidans programı sanatçısı Slobodan Dan Paich’in ve geleneksel dokuma tezgahları ve örgü tekniklerinde uzman tekstil sanatçısı Olivia Lorgan-Jones’un zanaat ve sanat temelli işlerini bu ifade biçimleri arasında bir hiyerarşi yaratmadan, aralarında bir diyalog oluşturacak biçimde bir araya getiriyor. Hem kendi içlerinde, hem de birbirleriyle güçlü bir iletişim kuran sergiler bana iki şeyi düşündürdü. İlki, Güzel Sanatlar ve zanaat ayrımının nasıl bir norma dönüşüp kendi kültürel pratiklerimizi etkilediği ve şu an anladığımız anlamda sanat kelimesinin kaderini belirleyen büyük ayrışmanın yaşandığı 18.yy ve öncesi dönemin yaşantımızdaki önemi oldu. Diğer bir konu da yine 18.yy ve öncesinde bir zanaat malzemesi olarak kullanılan tekstilin çevremizi görsel bir dil olarak kuşatıp günlük yaşamda işlevsel ya da iletişimsel olarak kuşandığımız giysilerin kendilerinden başka birçok anlama işaret ettiği eşsiz tarihsel bir serüvene sahip olduğunu anlamamı sağladı.
 
“Her Şey Dönüşür”  Olivia Lorgan-Jones’un örülerek yapılmış nesneler ve giysileriyle, bunlara yanıt olarak ortaya çıkan Artship Initiatives sanat yönetmeni Slobodan Dan Paich’in çay ve mürekkeple oluşturduğu çizimlerinden oluşuyor. “Güzel Doku’nuş: Kumaşın İfade Gücüne Övgü” sergisi ise halka sanat projesi ve Artship Initiatives San Francisco birlikteliğinin her yıl hikaye anlatımlı performanslarında kullanılan kumaşlar, dokumalar, örtüler ve giysilerle beraber bir malzeme olarak tekstilin simgesellik, anlatım ve atmosfer oluşturma gücü başla başına bir sergi yaratıp bir kumaş malzemesi olmaktan öte, performansların en temel ögesini oluşturuyor. Kumaşların her biri kendi öyküsünü yarattı ve başka öykülerin yüzü oldular.
 
Örneğin Güzel Doku’nuş sergisinde yer alan Emrah Danacı’ nın kumaş üzerine yarattığı desenleri, halka sanat projesi ve San Francisco'dan Artship İnisiyatifleri işbirliğiyle, içinden hikaye/imge/şarkı geçen performanslar dizisinde kullanıldı. Bu performanslarla yoğun günlük koşuşturmacılar altında insana özgü hikaye anlatma bağını yeniden yorumlayarak günümüze taşıdılar. Yine galerinin üst katında elde örülmüş balık ağı yerleştirmesi 2013’te bir kadın ve bir erkek dansçı tarafından ilişki kurmanın farklı aşamalarını ve yollarını ifade etmek için kullanıldı.
 
“Modern sanat idealleri ve pratiklerinin evrensel, ezeli ve edebi olduğu ya da eski Yunan’a veya Rönesans’ a dek uzandığı yanılsamasına kapılmamızı kolaylaştıran şeylerden biri de bizzat sanat “art” sözcüğüdür. İngilizcedeki “art”sözcüğü at terbiyeciliği, şiir yazma, ayakkabıcılık, vazo ressamlığı ya da yöneticilik gibi her türlü insani beceriyi ifade etmek için kullanılan Latince ars ve Yunanca techne sözcüklerinden türetilmiştir”(1) Yine bu sergiler kapsamında gerçekleşen halka sanat projesi kurucu direktörü ve sergilerin eş-küratörü İpek Çankaya moderatörlüğünde  Zanaat ve Sanat: Bölünmeye Karşı Köprüler forumu düzenlendi. Slobodan Dan Paich “ars” ve “techne” kelimelerinin başat kullanım anlamlarından öte zanaat ve sanat kavramının kuşaklar arası bir aktarım nesnesi görevini gördüğünü ve ortak paydalarından bahsetti.
Raymond Williams’ın “Anahtar Sözcükler” kitabında art kelimesinin kökenine inerek şöyle bahsemektdir: “Ortaçağ’ın üniversite müfredatında ise arts sözcüğü dilbilgisi, mantık, matematik, müzik ve astronomi gibi dalları içermekteydi ve herhangi becerikli bir kişi artisan olarak tanımlanmaktaydı. 17.yy sonlarına gelindiğinde boyama, çizme, oyma ve heykel gibi daha önce tanımlanmamış bir anlama sahip oldu.  Sanat ve sanatçı kelimeleri ise şu anki anlamlarında 19. yy’a kadar kullanılmamıştı.” (2)
Larry Shiner, Sanatın İcadı kitabında bu farkı şöyle tanımlar. “Zanaat ve sanatın ayrılması ve sanatın ayrı bir kategori olarak düşünülmeye başlaması bu yüzyılda gerçekleşir. O zamana kadar zanaat ve sanat içi içe, birlikte düşünülürken giderek birbirinden koparılır. Zanaat; işlevsel, kullanıma yönelik, gündelik ve popüler olanın içine, sanat ise; amacı kendisi olan, yalnızca kendisinde var olan, herhangi bir işlevselliğe, kullanıma hizmet etmeyen, gündelik ve popüler olanın dışına yerleştirilmeye başlar. Sanatçı, zanaatkârdan daha önemli hale gelir. On sekizinci yüzyıldan önce birbirinin yerine de kullanılan zanaat ve sanat sözcükleri bu yüzyılın sonunda birbirinden tamamen kopar ve zanaat - sanat karşıtlığına dönüşür. Artık, güzel sanatlar diye adlandırılan şey, esin ve deha ile ilgili bir meseleydi, bunlar incelmiş zevkler yaratarak kendi kendilerini amaç olarak sunan şeylerdi. Oysa ki; zanaatların ve popüler sanatların icrası için becerinin ve kuralların varlığı yeterliydi.”(3)
Her Şey Dokunur ve Güzel Doku’nuş sergilerinde bizi sarıp sarmalayan ve heyecanlandıran duygu bu ayrımı yok etmesi ve bu iki disiplinin birbirine  ne kadar ihtiyaç duyduğunu hatırlatmasıdır. Sergiyi gezerken elle örülmüş ipek bir kazak, çay ve mürekkeple çizilmiş bir resim, içimizde aynı derecede bir heyecan yaratıyor. Bugüne dek kültürel ve sanatsal beğenilerimizle ilgili bize öğretilen edinilmiş tüm bilgiler sınırlarını kaybediyor.halka sanat projesi ve Artship Initiatives 7 yıllık işbirliklerinin meyveleriyle çağdaş sanat ortamında bize geçmişe bakıp bugünü anlamanın yolunu ve her şeyin öznesinin özgünlüğünü sakin ama çok sesli biçimde gösteriyor.
Bahar Güneş
halka sanat projesi Koordinatörü
 
(1) Larry Shiner, Sanatın İcadı, Çev. İsmail Türkmen, Ayrıntı Yayınları Sanat ve Kuram Dizisi 7, 2010 İkinci Baskı,s. 202. 
(2) Raymond Williams,Çev. Savaş Kılıç, İletişim Yayınları, 2012, Beşinci Baskı, s. 513. 
(3) Larry Shiner, Sanatın İcadı, Çev. İsmail Türkmen, Ayrıntı Yayınları Sanat ve Kuram Dizisi 7, 2010 İkinci Baskı,s. 23

Devamı ›
 

Röportaj : Jenny Rafalson - Bilmeden Geri Dönmek

Kendinden ve gemnel hatlarıyla sanatsal arayışından söz eder misin?

Yaşantımın parçası olan ve günlük anlar, anılar, olaylar gibi duygularımla ilişkili konuları fotoğraflıyorum.Yönlendirilmiş stüdyo işleriyle içinde kısa bir anı barındıran belgesel fotoğrafın sınırları arasında geziniyorum. Bu ikisini karıştırıp büyükannemin öykülerini esinleyen çiçekler, çorba kalıntıları, eski bir negatif film, eski bir duvar kağıdı ve dahasını bir araya getiren imgeler oluşturuyorum. 


Devamı ›
 

Basında halka: AVRUPA-ANADOLU YAKASI ARASINDA KÜLTÜREL YOLCULUK

AVRUPA-ANADOLU YAKASI ARASINDA KÜLTÜREL YOLCULUK

Anadolu yakası, 2010’ların ortasından itibaren İstanbul’un kültür-sanat üretiminde önemli bir rol oynamaya başladı. Ancak bu sefer girişimler, bağımsız inisiyatifler ve kolektifler sahnede: Moda Sahnesi, Kadıköy Tiyatroları Platformu, Köşe, Olcay Art, halka sanat projesi, Circuit, Bant Mag. ve niceleri Anadolu yakasının lokomotifleri.
Devamı ›
 

Sergi Yazısı: Ai Weiwei, Trajedilerden Zihnimize Bir Yolculuk

Sakıp Sabancı Müzesi’ndeki Ai Weiwei sergisi kapanışına yaklaşırken ilk ziyaret ettiğim günden beri aklımı kurcalayan bu sergiyi belki de aklımda bir nihayete erdirmek üzere yazmak istedim. Weiwei’in sıradışı yaşamının, eserlerinin ortaya çıkışı ve işlediği konular bakımından oldukça etkili, hatta belirleyici bir rolü olduğunu düşündüğüm için yazımı bu perspektiften ele aldım. Weiwei, 1976 Mao’nun ölümü sonrası sanatçıların ilk kuşağından Çin’li bir sanatçı. ABD’de sanat eğitimi almış ve batı sanatını öğrenmiş. Serginin hediyelik eşya dükkanındaki bir magnetin üzerinde yazılı, “Her şey sanat, her şey politika” sözleri Porselene Dair sergisinin özeti olabilecek bir nitelikte.  Nitekim,

Devamı ›
 

Röportaj: Lale Altunel - Buluntu Benlik

Lale Altunel ile Buluntu Benlik sergisi üzerine bir röportaj gerçekleştirdik. 
-Kendinizden biraz bahseder misiniz? Lale Altunel kimdir, neler yapar, neler üretir?
Hayalperest ve kendini arayan biriyim diye tanıtabilirim ama bu sorunun yanıtı; Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel bölümünde lisans, yüksek lisans ve doktoramı tamamladım şeklinde olmalı sanırım. Neler yapar; yüreğinde çalan ezgileri görselleştirmeye çalışır. 
 
-Buluntu Benlik nasıl ortaya çıktı? Psikiyatrik bir çağrışımı olan “benlik” kavramı ile nasıl ilişkilendirdiniz? 
Psikoloji terminolojisine çok hâkim olmadığımdan terimlerini ve kavramlarını kullanmaya çekiniyorum.

Devamı ›
 

Sergi Yazısı: Kaf Dağı'na Doğru

CANAN, feminist, aktivist ve politik bir sanatçı. Yirmi yılı aşkın sanat hayatında, ataerkil düzenin baskılarını, iktidarların toplum üzerindeki güç savaşlarını konu ediniyor ve bunu yaparken de çoğunlukla kendi bedeninden yola çıkıyor. Sanatçının “Kaf Dağı’nın Ardında” adlı sergisi 24 Aralık 2017 tarihine kadar Arter’de ziyaret edilebilecek.

“Kaf Dağı’nın Ardında” sergisi ismini Arap ve Fars kozmolojisinin efsanevi Kaf Dağı’ndan alıyor. Masallarda ancak Anka kuşunun kanadında ulaşılabilen bu dağ, gerçeküstü yaratıklar cinler ve insanların bir arada yaşadıkları şaşırtıcı bir evren olarak tasvir ediliyor. Sanatçı da yarattığı bu evreni cennet, araf ve cehennemi temsil edecek şekilde üç kata yayarak izleyiciyi kendi içine doğru bir yolculuğa çıkarıyor.


Devamı ›
 

SUNUŞ YAZISI: Escritor/a... Yazar... Nivîskar

SUNUŞ
 
Yaratıcı Eylemin Ayrılmaz Bir Parçası Olarak Görsel Yazarlık 
Sanatçı, seçtiği mecra ne olursa olsun, bir edebiyatçı titizliğiyle kendi öykülerini yazar. Bunu kafasını kemiren böcekleri paylaşmak için de, yapmazsa duramayacağını bildiği için de yapar. Yazarlığı, varoluşun ve var edişin kanıtı olduğu kadar hayata karşı kendi müdahalesini geliştirmenin, kendi mücadelesini vermenin bir yolu olur. 
Devamı ›
 

İnisiyatifler: Dünyalı mı, Marslı mı? I - Halka Sanat Projesi

artfulliving.com.tr için Naz Cuguoğlu'na halka sanat projesi'ni anlattık. Güzel yazısı için çok teşekkür ediyoruz.

http://www.artfulliving.com.tr/detay/inisiyatifler-duumlnyali-mi-marsli-mi-i--halka-sanat-projesi


Devamı ›
 

halka sanat projesi İstanbul Art News Magazine Temmuz/Ağustos 2014 sayısında!


Devamı ›
 

Rezidans programı sanatçımız Lucy Steggals Tate Modern'de!

Rezidans programı sanatçımız Lucy Steggals halka'da kaldığı süre boyunca gerçekleştirdiği "Red Room" projesi ile Ağustos'ta Tate Modern'de!

www.colourmining.co.uk


Devamı ›
 

halka manifesto

halka tamdır.

bütündür.

köşeleri yoktur.

başladığı yerde biter, bittiği yerden yeniden başlar.


Devamı ›
 

halka sanat projesi Bast Home Nisan Sayısında!

halka sanat, rezidans programı, sanat galerisi, atölye ve tasarım bölümü ile bast home'da! Bast home ekibine teşekkür ederiz. 

http://basthome.com.tr/bast-home/nisan-2014-dergi/#sayfa-250-251


Devamı ›
 

Halka sanat Moda'da dağıtılıyor!

Mart sayısında Maison Française'deki köşesinde bizi yazan Fem Güçlütürk'e teşekkürlerimizle...


Devamı ›
 

halka sanat projesi yeşilist'te!

Övgü Ülgen nisan yazısında halka sanat projesi'nden bahsetti. Yeşilist ve Övgü Ülgen'e teşekkürler...

http://www.yesilist.com/english/cms.php?u=constructing-a-multidisciplinary-space-for-art-lovers-the-halka-art-project-in-istanbul&id=815


Devamı ›
 

halka sanat projesi Gazete Kadıköy'de

halka sanat, rezidans programı, kuruluş öyküsü ve projeleriyle Gazete Kadıköy'de. Semra Çelebi'ye çok teşükkürler.

http://www.gazetekadikoy.com.tr/haberDetay.aspx?haberID=5250


Devamı ›
 

Toplantılarda halka sanat projesi -2

Kamu ve Sanat: Piyasa Dışı Bir Sanat Mümkün Mü? TAKSAV, 16.11.2013

Toplumsal Araştırmalar Kültür ve Sanat için Vakıf (TAKSAV) İstanbul Şubesi tarafından düzenlenen panelin davetli konuşmacıları arasında yer aldık.


Devamı ›

Toplantılarda halka sanat projesi - 1

1. Sanat Rezidansları Toplantısı @maumau, 01.12.2012

"Gerçek Seyahat Sanattır" başlıklı, maumau'nun düzenlediği ilk sanat rezidansları toplantısının davetli konuşmacıları arasında yer aldık. Toplantı, İstanbul'daki sanat rezidansları etrafında şekillenecek olan bir dizi etkinliğin ve söyleşinin ilki olarak planlanmıştı.

halka sanat projesi kurucu ortağı Sezgi Abalı Attal "Sanat rezidansı derken neyi kastediyoruz? İstanbul'daki sanat rezidanslarının geleceğine yaklaşımlar" başlıklı ana oturumda bir sunum yaptı.


Devamı ›
 

halka sanat / galeri’nin Açılış Sergisi yabangee'de

http://yabangee.com/2013/11/halka-art-gallerys-premier-exhibition/


Devamı ›
 

İçimizdeki Yabancılar: Kusura Bakmayın Çok Değiştim!

Rahmi Öğdül'ün halka sanat/ galeri'nin açılış sergisine de değindiği Halkın Gazetesi BirGün'deki yazısı:

http://birgun.net/yazi-goster/rahmi-ogdul/21-11-2013/icimizdeki-yabancilar-kusura-bakmayin-cok-degistim-1192.html


Devamı ›
 

medyada halka sanat

Eylül 2013'te halka sanat projesi Time Out İstanbul dergisinin İngilizce edisyonunda yer aldı. Dergi bu sayısında İstanbul'daki sanat rezidansları hakkında bir dosya hazırladı.

Mart 2013'te Birgün gazetesi, Milliet Pazar gazetesi ve Art'ı Mekan dergisi halka sanat projesine yer verdiler.

Mariah Pittman, Rahmi Öğdül,  Şebnem Burcuoğlu ve Zeynep Yılmaz'a ilgilerinden ötürü çok teşekkür ederiz.

http://www.birgun.net/

http://www.milliyet.com.tr


Devamı ›
 

Sana Saraylar Vadetmedim// Seçil Türkkan ile söyleşi

halka sanat projesi, 19-28 Şubat 2013 tarihleri arasında “Sana Saraylar Vadetmedim” isimli sergiye ev sahipliği yaptı. 

Şafak Kemancı, Mehmetcan Serinkaya, Özalp Eröz, Emre Ezelli, Kayde Anobile, Öykü Ersoy, Övünç Meriç, Melis Sevinçli, Tuğba Çeliktir, Olga Müstecaplıoğlu, Dilem Serbest, Mustafa Kağan Hekim, Selma Hekim, Proje300 (Erdem Can & Buğra Erol), Doğu Çankaya, İpek Ataman, Nazlı Çetiner ve Şinasi Göktürkler’in katılımıyla gerçekleşen 




Devamı ›
 

Sunuş: halka'yı başlatırken

Bunu neden yapıyorsunuz? İyi soru.

Önce bir ilgimiz vardı, sonra bir fikir geliştirdik. Ardından bir proje yavaş yavaş belirmeye başladı: halka sanat projesi.

Sadece bir kelime oyunu değil.

Bir adres, bir buluşma, bir diyalog olsun istedik. halka sanat projesi hem bir mekan, hem bir fikir, hem bir ortam yaratsın diye niyetlendik.

Neden yapıyoruz? Çünkü yaptığımızı seviyoruz, henüz yapamadıkarımızı yapmak istiyoruz, yanlış yaptıklarımızı düzeltmek istiyoruz.

Bütün varlığımızla bu işe girdik. Zamanımızı, enerjimizi, zihnimizi, maddi manevi gücümüzü ortaya koyduk. Kimimiz daha az girdi, kimimiz daha çok. Kimi hep devam etti, kimi geldi, parçası oldu, gitti. Kalmak isteyenleri hep bizde tuttuk. Gitmek iseyeni zorla tutmamayı öğrendik. Aynı hayat gibi.

Böyle yapmayı seçtik çünkü bu bir tercih meselesi. Her sanatçı ve her bir alt-proje içine iyi niyetimizi, bilgimizi ve çabamızı koyduğumuz bir meydan okuyuş.

Neden yapmıyoruz?


Devamı ›